EQ và IQ: hai loại thông minh, không phải hai đối thủ

Hai khái niệm

EQ có quan trọng hơn IQ không?

Câu “EQ quan trọng hơn IQ” rất phổ biến, nhưng cần hiểu cẩn thận. Các nghiên cứu cho thấy IQ vẫn là một trong những yếu tố dự báo tốt nhất cho kết quả học tập và hiệu suất ở những công việc phức tạp. EQ không thay thế được IQ.

Điều EQ làm được là bổ sung: trong những công việc có nhiều tương tác với con người — quản lý, bán hàng, chăm sóc khách hàng, y tế, giáo dục — khả năng hiểu và điều chỉnh cảm xúc có vai trò rõ rệt. EQ cũng liên quan tới chất lượng các mối quan hệ và khả năng chịu đựng căng thẳng.

Cách nhìn cân bằng hơn: IQ quyết định nhiều tới việc bạn hiểu vấn đề nhanh tới đâu; EQ quyết định nhiều tới việc bạn làm việc với người khác để giải quyết vấn đề đó tốt tới đâu.

Hai cách hiểu về EQ

Mô hình năng lực của Mayer và Salovey xem EQ là một dạng trí thông minh: khả năng nhận biết, sử dụng, hiểu và quản lý cảm xúc. Nó được đo bằng bài làm có đáp án, giống bài đo IQ.

Mô hình hỗn hợp như của Goleman gộp thêm các đặc điểm như động lực, kỹ năng xã hội. Nó thường được đo bằng bài tự đánh giá. Bài trắc nghiệm EQ trên trang này đi theo mô hình năm năng lực của Goleman, dạng tự đánh giá.

IQ cao, EQ thấp — và ngược lại

• IQ cao, EQ thấp: giỏi chuyên môn nhưng hay gặp va chạm, khó thuyết phục người khác, dễ bị đánh giá là kiêu ngạo dù không có ý đó.
• IQ trung bình, EQ cao: được yêu mến, làm việc nhóm tốt, thường đi xa hơn dự đoán ở những vai trò có nhiều tương tác.
• Cả hai cùng cao: lợi thế lớn ở vị trí lãnh đạo, nơi vừa cần giải quyết vấn đề khó vừa cần dẫn dắt con người.

Câu hỏi thường gặp