Hướng dẫn tổng quan
MBTI là gì? Toàn bộ 16 nhóm tính cách và cách đọc kết quả
Bốn trục đo, tám chữ cái, mười sáu tổ hợp — và những gì bài test này nói được, cùng những gì nó không nói được.
MBTI là gì?
MBTI, viết tắt của Myers–Briggs Type Indicator, là công cụ phân loại tính cách được Katharine Cook Briggs và con gái Isabel Briggs Myers xây dựng từ những năm 1940, dựa trên lý thuyết kiểu tâm lý của nhà tâm lý học Thụy Sĩ Carl Jung. Ý tưởng nền của nó khá đơn giản: sự khác biệt giữa con người không phải ngẫu nhiên, mà đi theo một số xu hướng có thể nhận diện được.
MBTI đo bốn cặp xu hướng đối lập. Mỗi người nghiêng về một cực trong từng cặp, và bốn lựa chọn đó ghép lại thành một mã bốn chữ cái — ví dụ INTJ hoặc ESFP. Tổng cộng có 16 tổ hợp, tương ứng 16 nhóm tính cách.
Điều quan trọng cần hiểu ngay từ đầu: bốn chữ cái mô tả xu hướng ưa thích, không phải năng lực. Một người hướng nội vẫn có thể nói trước đám đông rất tốt, chỉ là việc đó tiêu tốn nhiều năng lượng hơn so với một người hướng ngoại. Nhóm tính cách không quyết định bạn làm được gì; nó mô tả cách bạn thấy thoải mái nhất khi làm.
Bốn trục đo của MBTI
| Trục | Đo điều gì | Khác biệt giữa hai cực |
|---|---|---|
| E / I | Nguồn năng lượng | Hướng ngoại lấy năng lượng từ tương tác; Hướng nội lấy năng lượng từ thời gian một mình. |
| S / N | Cách tiếp nhận thông tin | Giác quan tin vào dữ kiện cụ thể; Trực giác tin vào liên tưởng và khả năng. |
| T / F | Cách ra quyết định | Lý trí cân nhắc tính nhất quán; Cảm xúc cân nhắc tác động lên con người. |
| J / P | Cách tổ chức cuộc sống | Nguyên tắc muốn mọi thứ được chốt; Linh hoạt muốn để ngỏ lựa chọn. |
Trong thực tế, rất ít người nằm hẳn ở một đầu. Phần lớn nằm đâu đó trên dải giữa, và điểm càng gần mức 50% thì chữ cái tương ứng càng ít ý nghĩa. Đây là lý do một bài test tốt nên trả về tỷ lệ phần trăm trên từng trục chứ không chỉ bốn chữ cái.
Bảng tra 16 nhóm tính cách MBTI
Mười sáu nhóm thường được xếp thành bốn họ, dựa trên điểm chung về cách tư duy và giá trị. Bấm vào từng nhóm để đọc chân dung đầy đủ.
Nhà phân tích (INTJ, INTP, ENTJ, ENTP)
Nhà ngoại giao (INFJ, INFP, ENFJ, ENFP)
Người gìn giữ (ISTJ, ISFJ, ESTJ, ESFJ)
Người khám phá (ISTP, ISFP, ESTP, ESFP)
Cách đọc kết quả MBTI cho đúng
Đọc tỷ lệ, đừng chỉ đọc chữ cái. Một người có 92% Hướng nội và một người có 51% Hướng nội đều nhận chữ I, nhưng họ rất khác nhau trong đời thật. Chữ cái ở mức gần 50% nên được xem là “tuỳ hoàn cảnh” chứ không phải một đặc điểm cố định.
Nhóm tính cách không phải cái cớ. “Tôi là P nên tôi hay trễ hạn” là cách dùng sai. Xu hướng giải thích vì sao một việc khó với bạn, nó không miễn trách nhiệm cho bạn khỏi việc đó.
Đừng dùng MBTI để loại người. Dùng nó để hiểu nhau trong đội nhóm thì tốt; dùng nó để quyết định tuyển ai thì không có cơ sở, và chính tổ chức sở hữu MBTI cũng khuyến cáo không nên làm vậy.
Nếu cần cơ sở khoa học chặt hơn. Big Five là mô hình được giới nghiên cứu tin cậy hơn: nó không xếp bạn vào ô nào mà đo mức độ trên năm chiều độc lập. Hai mô hình trả lời hai câu hỏi khác nhau và hoàn toàn dùng được cùng lúc.
Bài hướng dẫn về MBTI
Câu hỏi thường gặp về MBTI
MBTI là gì?
MBTI (Myers–Briggs Type Indicator) là công cụ phân loại tính cách dựa trên lý thuyết kiểu tâm lý của Carl Jung, do Katharine Briggs và Isabel Myers phát triển từ những năm 1940. Nó xếp con người vào 16 nhóm dựa trên bốn cặp xu hướng đối lập.
Kết quả MBTI có chính xác không?
MBTI hữu ích để hiểu xu hướng của bản thân, nhưng có hạn chế được giới học thuật chỉ ra: kết quả có thể thay đổi khi làm lại sau vài tuần, và việc chia thành hai cực tuyệt đối không phản ánh đúng thực tế vốn là một dải liên tục. Nếu cần một mô hình có cơ sở khoa học chặt hơn, Big Five là lựa chọn phù hợp hơn.
Nhóm tính cách MBTI có thay đổi theo thời gian không?
Xu hướng cốt lõi thường khá ổn định, nhưng kết quả bài test có thể đổi — đặc biệt khi bạn có điểm gần mức 50% trên một trục nào đó, hoặc khi hoàn cảnh sống thay đổi lớn. Một chữ cái đổi không có nghĩa là bạn đã thành người khác.
Nhóm MBTI nào hiếm nhất?
INFJ thường được ghi nhận là hiếm nhất, khoảng 1,5% dân số, tiếp theo là ENTJ và INTJ với khoảng 2%. Nhóm phổ biến nhất là ISFJ với khoảng 13%.
Có nên dùng MBTI để tuyển dụng không?
Không nên dùng làm tiêu chí loại ứng viên. Chính tổ chức sở hữu MBTI cũng khuyến cáo điều này. MBTI phù hợp hơn cho mục đích phát triển cá nhân, hiểu nhau trong đội nhóm và định hướng nghề nghiệp.
MBTI và DISC khác nhau thế nào?
MBTI mô tả cách bạn tư duy và tiếp nhận thông tin, thiên về thế giới nội tâm. DISC mô tả cách bạn hành xử với người khác trong công việc, thiên về hành vi quan sát được. Nhiều doanh nghiệp dùng DISC cho đào tạo đội nhóm và dùng MBTI cho phát triển cá nhân.