Big Five · Công việc
Big Five trong công việc: không có hồ sơ hoàn hảo, chỉ có hồ sơ phù hợp
Điểm Dễ chịu cao giúp bạn làm việc nhóm dễ dàng — và có thể khiến bạn thiệt khi phải đàm phán lương.
Nghiên cứu nói gì?
Từ đầu thập niên 1990, nhiều phân tích tổng hợp đã xem xét mối liên hệ giữa Big Five và kết quả công việc. Phát hiện được nhắc tới nhiều nhất, từ công trình của Barrick và Mount năm 1991, là Tận tâm liên quan tới hiệu suất ở hầu như mọi loại công việc được nghiên cứu. Các chiều còn lại quan trọng tuỳ theo tính chất công việc.
Cần hiểu đúng: mức liên hệ này là có thật nhưng ở mức vừa phải. Tính cách chỉ là một trong nhiều yếu tố, bên cạnh kỹ năng, kinh nghiệm, môi trường và cơ hội. Không nên dùng điểm Big Five để dự đoán một người cụ thể sẽ làm tốt hay kém.
Từng chiều trong công việc
| Chiều | Điểm cao thường giúp | Điểm thấp thường giúp |
|---|---|---|
| Cởi mở | Sáng tạo, học nhanh cái mới, thích nghi với thay đổi | Kiên trì với quy trình đã hiệu quả, thực tế |
| Tận tâm | Đúng hạn, đáng tin, làm kỹ | Linh hoạt, ứng biến, không bị mắc kẹt vì cầu toàn |
| Hướng ngoại | Bán hàng, quản lý, kết nối, thuyết trình | Tập trung dài, làm việc độc lập, lắng nghe |
| Dễ chịu | Làm việc nhóm, chăm sóc khách hàng, hoà giải | Đàm phán, ra quyết định khó, góp ý thẳng |
| Nhạy cảm cảm xúc | Nhận ra rủi ro sớm, cẩn trọng, đồng cảm với người đang gặp khó | Bình tĩnh dưới áp lực, chịu được bất định |
Tận dụng hồ sơ của bạn
- Tận tâm thấp: dựa vào hệ thống bên ngoài thay vì ý chí — lịch nhắc, danh sách việc, người cùng kiểm tra tiến độ.
- Hướng ngoại thấp: chuẩn bị trước cho các buổi họp, chọn giao tiếp bằng văn bản khi phù hợp, xếp thời gian tập trung không bị ngắt.
- Dễ chịu cao: luyện câu từ chối lịch sự, chuẩn bị số liệu trước khi đàm phán để không nhượng bộ theo cảm xúc.
- Nhạy cảm cảm xúc cao: chia việc lớn thành bước nhỏ, có thói quen giảm căng thẳng cố định, tránh ra quyết định quan trọng khi đang lo lắng.
- Cởi mở thấp: chọn vai trò có quy trình rõ, nhưng thỉnh thoảng thử một cách làm mới ở quy mô nhỏ để không bị tụt lại.
Lưu ý khi dùng Big Five ở nơi làm việc
- Không có hồ sơ lý tưởng cho mọi nghề
- Điểm số tự đánh giá có thể bị ảnh hưởng bởi mong muốn gây ấn tượng
- Hành vi có thể rèn luyện, dù xu hướng nền khá ổn định
- Không dùng điểm Nhạy cảm cảm xúc để kết luận về sức khoẻ tâm thần
Câu hỏi thường gặp
Điểm Tận tâm thấp có phải là lười?
Không. Tận tâm thấp thường đi kèm sự linh hoạt và thoải mái với sự thay đổi. Người có điểm này có thể làm rất tốt nếu có hệ thống hỗ trợ bên ngoài, hoặc làm ở vị trí cần ứng biến nhiều hơn kế hoạch.
Người hướng nội có làm sales được không?
Có. Nhiều người hướng nội bán hàng tốt nhờ biết lắng nghe và chuẩn bị kỹ, đặc biệt với các sản phẩm cần tư vấn chuyên sâu. Họ chỉ cần sắp xếp thời gian hồi sức sau những ngày gặp nhiều khách.
Có nên ghi điểm Big Five vào CV không?
Thường không cần. Nhà tuyển dụng quan tâm tới kỹ năng và kết quả cụ thể hơn. Hiểu Big Five của mình sẽ hữu ích hơn khi bạn chuẩn bị trả lời câu hỏi về điểm mạnh, điểm yếu trong phỏng vấn.