DISC · Giao tiếp
Giao tiếp theo DISC: nói cùng tần số với người đối diện
Cùng một nội dung, nói với người nhóm D thì nên gói trong ba câu; nói với người nhóm C thì nên kèm bảng số liệu.
Nguyên tắc vàng thay vì quy tắc vàng
Quy tắc vàng quen thuộc là “đối xử với người khác như cách bạn muốn được đối xử”. Trong giao tiếp, DISC gợi ý một phiên bản khác: đối xử với người khác theo cách họ muốn được đối xử. Người nhóm D muốn đi thẳng vào vấn đề; ép họ nghe một đoạn mở đầu dài là làm họ mất kiên nhẫn. Người nhóm S lại cần một chút hỏi han trước khi vào việc; đi thẳng vào việc với họ có thể bị hiểu là lạnh lùng.
Điều chỉnh không có nghĩa là giả tạo. Bạn vẫn nói điều mình muốn nói, chỉ thay đổi thứ tự, độ dài và giọng điệu để người nghe tiếp nhận được.
Nhận ra phong cách của người đối diện
Bạn không cần người khác làm bài test. Hai câu hỏi ở mô hình DISC đủ để đoán khá sát: người này nhanh hay chậm (nói nhanh, quyết nhanh, cắt ngang — hay nói chậm, suy nghĩ kỹ, chờ lượt)? Họ chú ý tới việc hay tới người (hỏi về kết quả, số liệu — hay hỏi về cảm nhận, mọi người thấy sao)?
| Dấu hiệu | D | I | S | C |
|---|---|---|---|---|
| Tin nhắn | Ngắn, không chào | Nhiều biểu tượng cảm xúc | Lịch sự, hỏi thăm | Đầy đủ, có đánh số |
| Trong họp | Hỏi “chốt thế nào?” | Nêu ý tưởng, kể chuyện | Lắng nghe, ít phát biểu | Hỏi về căn cứ, chi tiết |
| Khi không đồng ý | Nói thẳng ngay | Nói vui cho qua | Im lặng, để bụng | Đưa lập luận, dẫn chứng |
Cách nói chuyện với từng nhóm
Với người nhóm D
Nên
- Đưa kết luận trước, chi tiết sau
- Đưa ra lựa chọn để họ quyết
- Nói thẳng, tự tin, đúng giờ
Tránh
- Mở đầu vòng vo
- Tranh luận dài về chuyện nhỏ
- Tỏ ra do dự hoặc xin phép quá nhiều
Với người nhóm I
Nên
- Dành vài phút trò chuyện thân mật
- Hào hứng với ý tưởng của họ
- Chốt lại việc cần làm bằng văn bản sau buổi nói chuyện
Tránh
- Chỉ gửi tài liệu dài mà không nói chuyện
- Phê bình trước mặt người khác
- Dập tắt ý tưởng ngay khi họ vừa nêu
Với người nhóm S
Nên
- Báo trước khi có thay đổi
- Giải thích thay đổi ảnh hưởng tới mọi người thế nào
- Hỏi ý kiến riêng, cho họ thời gian nghĩ
Tránh
- Ép trả lời ngay
- Thay đổi đột ngột không giải thích
- Lớn tiếng hoặc gây áp lực
Với người nhóm C
Nên
- Chuẩn bị dữ liệu và căn cứ
- Trả lời câu hỏi chi tiết một cách nghiêm túc
- Cho thời gian đọc trước khi họp
Tránh
- Nói chung chung, phóng đại
- Hứa khi chưa chắc chắn
- Coi câu hỏi của họ là bắt bẻ
Viết email và tin nhắn công việc
| Nhóm | Cấu trúc nên dùng |
|---|---|
| D | Dòng đầu là điều cần họ quyết. Tối đa ba ý. Hạn chót rõ. |
| I | Mở bằng một câu thân thiện. Nhấn vào ý tưởng và con người. Có thể gọi điện thay vì viết dài. |
| S | Mở bằng lời hỏi thăm ngắn. Giải thích bối cảnh, bước tiếp theo và họ được hỗ trợ gì. |
| C | Tiêu đề chính xác. Trình bày có đánh số, đính kèm số liệu, nêu rõ phần nào còn chưa chắc. |
Góp ý và phê bình
- Nhóm D: góp ý thẳng, ngắn, gắn với kết quả — “Cách này đang làm chậm tiến độ hai ngày, anh xem đổi thế này được không.”
- Nhóm I: góp ý riêng, bắt đầu bằng điểm tốt thật sự, rồi nói cụ thể điều cần thay đổi. Tránh góp ý trước đám đông.
- Nhóm S: nói nhẹ nhàng, nhấn mạnh rằng mối quan hệ vẫn ổn, và cùng họ lên các bước sửa cụ thể.
- Nhóm C: góp ý bằng dẫn chứng, chỉ rõ tiêu chuẩn, và cho họ thời gian xem lại trước khi trả lời.
Câu hỏi thường gặp
Không biết người kia thuộc nhóm nào thì nói sao?
Bắt đầu ở mức trung dung: chào ngắn, nêu mục đích rõ, rồi quan sát phản ứng. Nếu họ sốt ruột, hãy rút ngắn; nếu họ hỏi chi tiết, hãy thêm dữ liệu; nếu họ hỏi han, hãy dành thêm chút thời gian trò chuyện.
Điều chỉnh cách nói có phải là thiếu chân thành?
Không, nếu nội dung vẫn là thật. Bạn chỉ chọn cách trình bày giúp người nghe tiếp nhận tốt hơn, giống như nói chậm hơn với người lớn tuổi hay dùng từ đơn giản với trẻ em.
Hai người cùng nhóm có dễ giao tiếp hơn không?
Thường dễ hiểu nhau hơn, nhưng cũng có rủi ro riêng: hai người nhóm D dễ tranh quyền, hai người nhóm S dễ cùng né vấn đề. Biết điều này giúp cả hai chủ động hơn.